Гаагадағы Халықаралық қылмыстық сот (ХҚС) Беларусь билігінің әрекеттеріне қатысты ресми тергеу бастағанын мәлімдеді. Бұл шешім сот прокуроры кеңсесінің алдын ала тексеруінен кейін қабылданған, деп хабарлайды Arasha.kz.
ХҚС мәліметінше, 2024 жылдың 30 қыркүйегінен бастап прокурор кеңсесі Литваның өтініші негізінде жағдайды алдын ала зерттеген. Литва Беларусь билігі адамзатқа қарсы қылмыстар жасады деген күдікпен сотқа жүгінген.
Өтініште айтылғандай, Беларусь ХҚС-қа мүше мемлекет болмаса да, күдікті қылмыстардың бір бөлігі сотқа мүше Литва аумағында жүзеге асқан болуы мүмкін.
Прокурор кеңсесінің пікірінше, Беларусь билігінің әрекеттері елде нақты немесе ықтимал саяси қарсыластарына қарсы бағытталған мемлекеттік саясаттың бір бөлігі болуы ықтимал.
Сонымен қатар ведомство бұл әрекеттер үкіметтің ең жоғары деңгейінде қолдау тапқан немесе мақұлданған деген болжам бар екенін атап өтті.
ХҚС мәліметіне сәйкес, болжамды қылмыстар азаматтық тұрғындарға қарсы ауқымды әрі жүйелі шабуыл ретінде қарастырылуы мүмкін. Бұл тұжырым әрекеттердің көлемі, жәбірленушілер саны мен ұйымдасқан сипаты негізінде жасалған.
Тергеу мандаты шекарааралық қылмыстарды қамтиды. Яғни, 2020 жылдың 1 мамырынан бері Беларусь аумағында жасалған, бірақ оның кем дегенде бір элементі Литва территориясында орын алған барлық қылмыстар қарастырылады.
Тергеу аясында адамзатқа қарсы қылмыстар, соның ішінде депортация және саяси себептермен қудалау фактілері зерттеледі. Тергеушілердің пікірінше, мұндай әрекеттерді Беларусь билігі ұйымдастырған болуы мүмкін.