17 наурызға қараған түні Таяу Шығыстағы геосаяси жағдай күрт шиеленісе түсті. Израиль Әскери-әуе күштері Тегеранның қақ ортасына дәлдігі жоғары зымыранмен соққы беріп, Иранның ең ықпалды тұлғаларының бірі, Ұлттық қауіпсіздік жоғары кеңесінің хатшысы Али Лариджанидің көзін жойды, деп хабарлайды Arasha.kz.
Бұл оқиғаны сарапшылар Иранның басқару жүйесіне жасалған ең ауыр соққылардың бірі деп бағалауда.
Операция қалай өтті?
Израиль Қорғаныс армиясының (ЦАХАЛ) мәліметінше, арнайы операция Лариджани орналасқан Тегерандағы көпқабатты үйлердің біріндегі пәтерге бағытталған. Соққы нәтижесінде Али Лариджанимен бірге оның ұлы, Иранның тағы бір жоғары лауазымды шенеунігі және бірнеше оққағары мерт болды. Иранның мемлекеттік ақпарат құралдары бұл фактіні растап, елде қаралы күн жариялануы мүмкін екенін хабарлады.
Али Лариджани кім еді?
Исраэль Кац атап өткендей, Лариджани соңғы уақытта Иранның «іс жүзіндегі көшбасшысы» қызметін атқарды. Оның саяси салмағы келесі факторлармен айқындалатын:
Ол Иранның ядролық бағдарламасы бойынша негізгі келіссөз жүргізуші болды және елдің сыртқы саясатының бағыт-бағдарын айқындады.
Жоғарғы көшбасшы Әли Хаменеи қайтыс болғаннан кейін (немесе денсаулығы сыр берген тұста), Лариджани мемлекеттік аппаратты ұстап тұрған негізгі тұлғаға айналды. Ол аймақтағы «қарсыласу ошақтарын» (прокси-топтарды) үйлестіруде шешуші рөл атқарды.
Халықаралық реакция және салдары
Бұл қадамнан кейін аймақта үлкен соғыс өрті тұтануы мүмкін деген қауіп бар. Израиль тарапы бұл әрекетін өз қауіпсіздігін қорғау және Иранның ядролық қаупін тежеу ретінде түсіндірсе, Тегеран тарапы «қатал кек алатынын» мәлімдеді.
Негізгі болжамдар
Иран тікелей зымыран соққыларын жасауы немесе аймақтағы өзіне қарасты топтар арқылы Израильге қысымды күшейтуі мүмкін.
Ядролық келісім бойынша кез келген диалогтың толық тоқтауы әбден мүмкін.
Лариджани сияқты ірі тұлғаның қазасы Иран элитасы ішінде билік үшін күресті шиеленістіруі ықтимал.