Жеке куәлікті жоғалтып алу немесе ұрлатып алу кез келген адамның басынан өтуі мүмкін. Мұндай жағдайда құжатты іздеумен ғана шектелмей, оны мүмкіндігінше тезірек қалпына келтіру рәсімін бастаған дұрыс. Себебі Қазақстанда тұрақты тұратын 16 жастан асқан азаматтың жарамды жеке куәлігі болуы міндетті, деп хабарлайды Arasha.kz.
2026 жылы жоғалған немесе ұрланған жеке куәлікті қалпына келтіру үшін Халыққа қызмет көрсету орталығына жүгіну қажет. Құжаттың жоғалу және ұрлану жағдайларында ұсынылатын құжаттар тізімі бір-бірінен ерекшеленеді.
Жеке куәлік жоғалса қайда жүгіну керек?
Жеке куәлігін жоғалтқан азамат тұрақты тіркелген немесе нақты тұрып жатқан жеріне қарамастан, өзіне ыңғайлы Халыққа қызмет көрсету орталығына бара алады.
Өтінішті азаматтың өзі тапсыруы керек. ХҚКО-ға бармас бұрын электрондық кезекті алдын ала брондауға немесе қажетті құжаттар тізімін 1414 нөмірі арқылы нақтылауға болады.
Жеке куәліктің жоғалуына байланысты құжатты қалпына келтіру қызметі онлайн көрсетілмейді. eGov порталы мен eGov Mobile арқылы жеке куәлікті онлайн ауыстыру тек оның жарамдылық мерзімі аяқталуға жақындағанда немесе мерзімі он күннен аспай өтіп кеткен жағдайда қолжетімді. Жоғалу, ұрлану және жеке деректердің өзгеруі кезінде ХҚКО-ға бару қажет.
Жеке куәлік жоғалғанда қандай құжаттар керек?
Жеке куәлігін жоғалтып алған азамат ХҚКО-ға мына құжаттарды ұсынады:
- құжаттың қашан, қай жерде және қандай жағдайда жоғалғаны көрсетілген жазбаша өтініш;
- мемлекеттік баж төленгені туралы түбіртек;
- мемлекеттік баж төлеуден босатылған жағдайда оны растайтын құжат;
- Қазақстан азаматының паспорты немесе қолда бар басқа жеке басын куәландыратын құжат;
- қолжетімді болса, цифрлық құжаттар сервисіндегі құжат.
Қарапайым жоғалу жағдайында полицияға арыз беру міндетті емес. Азамат жоғалу мән-жайын жазбаша өтінішінде көрсетуі жеткілікті.
Жеке куәлік ұрланса не істеу керек?
Жеке куәлік әмиянмен, сөмкемен немесе басқа заттармен бірге ұрланса, алдымен полицияға хабарласқан жөн. Арыз тіркелгеннен кейін азаматқа талон-хабарлама беріледі.
Одан кейін ХҚКО-ға мына құжаттармен жүгіну қажет:
- полициядан алынған талон-хабарлама;
- мемлекеттік баж төленгені туралы түбіртек;
- мемлекеттік баждан босатуды растайтын құжат, егер мұндай жеңілдік болса;
- Қазақстан азаматының паспорты немесе қолда бар басқа құжат.
Талон-хабарлама жеке куәліктің ұрланғанын және азаматтың құқық қорғау органына арыз бергенін растайды. Ол ұрланған құжатты қалпына келтіру кезінде міндетті құжаттардың бірі саналады.
2026 жылы жеке куәлікті қалпына келтіру қанша тұрады?
Жеке куәлікті жоғалуына немесе ұрлануына байланысты қайта рәсімдеу үшін мемлекеттік баж мөлшері – 0,2 АЕК.
2026 жылы Қазақстандағы бір айлық есептік көрсеткіш 4 325 теңге болғандықтан, жеке куәлікті қалпына келтірудің мемлекеттік бажы:
4 325 × 0,2 = 865 теңге.
Егер азамат жеке куәлігін бір жылдың ішінде екі реттен артық жоғалтса, жаңа құжатты рәсімдеу үшін мемлекеттік баж мөлшері 1 АЕК, яғни 4 325 теңге болады.
Бұл сома құжатты стандартты мерзімде дайындауға арналған мемлекеттік баж болып саналады. Жеке куәлікті жедел алу қажет болса, бөлек қосымша ақы төленеді.
Жеке куәлік қанша күнде дайын болады?
Жеке куәлікті стандартты тәртіппен дайындау мерзімі – 15 жұмыс күніне дейін. Өтінішті рәсімдеу және дайын құжатты алу күндері қызмет көрсету мерзіміне кірмеуі мүмкін.
Құжатты қосымша ақы төлеп, жеделдетілген тәртіппен алуға болады:
- Астана, Алматы, Шымкент және Ақтөбеде – 1 немесе 3 жұмыс күніне дейін;
- облыс орталықтарында – 3 немесе 5 жұмыс күніне дейін;
- облыстардың аудандары мен басқа қалаларында – 7 жұмыс күніне дейін.
Ресми мәлімет бойынша, жеделдіктің бірінші санаты үшін 3 011,12 теңге, екінші санаты үшін 1 581,14 теңге, ал үшінші санаты үшін 605,31 теңге қосымша ақы қарастырылған.
Жеке куәлікті жоғалтқаны үшін айыппұл салына ма?
Құжатты жоғалтып алудың өзі автоматты түрде айыппұл салуға негіз бола бермейді. Жауапкершілік азаматтың ұзақ уақыт бойы жеке куәліксіз немесе жарамсыз құжатпен жүруіне байланысты туындайды.
Қазақстан азаматы жеке куәліксіз 10 күннен бір айға дейін жүрген жағдайда ескерту жасалуы мүмкін. Бір айдан астам уақыт құжатсыз жүрген азаматқа 7 АЕК мөлшерінде айыппұл қарастырылған.
2026 жылғы есеп бойынша 7 АЕК:
4 325 × 7 = 30 275 теңге.
Осындай құқық бұзушылық әкімшілік жаза қолданылғаннан кейін бір жыл ішінде қайталанса, айыппұл 13 АЕК, яғни 56 225 теңге болуы мүмкін. Сондықтан жеке куәліктің жоғалғанын байқағаннан кейін құжатты қалпына келтіруге тезірек өтініш берген дұрыс.
Жоғалған жеке куәлік табылса не істеу керек?
Азамат жаңа жеке куәлікті рәсімдеуге өтініш бергеннен кейін ескі құжат жарамсыз деп танылуы мүмкін. Сондықтан жоғалған куәлік кейін табылған жағдайда оны банк операцияларында, мемлекеттік қызметтерді алу кезінде немесе басқа мақсатта пайдаланбаған дұрыс.
Табылған құжатты жақын жердегі ХҚКО-ға немесе полиция бөліміне тапсырып, жаңа жеке куәлікті ғана пайдалану қажет.
Жеке куәлікпен бірге банк карталары жоғалса
Әмиян немесе сөмке жоғалған жағдайда жеке куәлікпен қатар банк карталары да бөгде адамның қолына түсуі мүмкін. Мұндай кезде:
- банк қосымшасы арқылы карталарды дереу бұғаттау;
- банкке хабарласып, карталарды қайта шығару;
- күмәнді операциялардың бар-жоғын тексеру;
- мобильді банкинг құпиясөзін ауыстыру;
- қажет болса, полицияға арыз беру ұсынылады.
Жеке куәліктегі мәліметтерді пайдаланған алаяқтық әрекеттер байқалса, банк пен полицияға бірден хабарлау қажет.
Жеке куәлікпен бірге жүргізуші куәлігі жоғалса
Жүргізуші куәлігі де жоғалған жағдайда оны жеке тәртіппен қалпына келтіру керек. Жүргізуші куәлігін қайта алу қызметі мамандандырылған ХҚКО немесе қолжетімді электрондық мемлекеттік қызметтер арқылы көрсетіледі.
Жеке куәлікті қалпына келтіру жүргізуші куәлігін автоматты түрде қайта шығармайды. Әр құжатқа жеке өтініш рәсімделеді.
Жеке куәлікті қалпына келтіру туралы жиі қойылатын сұрақтар
Жеке куәлік жоғалса полицияға бару міндетті ме?
Құжат жоғалып қалса, полицияға арыз беру міндетті емес. Ал жеке куәлік ұрланса, полицияға арыз беріп, талон-хабарлама алу қажет.
Жоғалған жеке куәлікті eGov арқылы қалпына келтіруге бола ма?
Жоқ. Жоғалуына немесе ұрлануына байланысты жеке куәлікті қалпына келтіру үшін ХҚКО-ға жеке бару керек. Онлайн ауыстыру құжаттың мерзімі аяқталуына байланысты шектеулі жағдайларда ғана қолжетімді.
Паспорт болмаса жеке куәлікті қалпына келтіруге бола ма?
Иә. Паспорттың болмауы өтініш беруге толық кедергі болмайды. ХҚКО қызметкерлері азаматтың жеке басын мемлекеттік ақпараттық жүйелердегі мәліметтер арқылы тексереді. Қолда бар басқа құжаттарды немесе цифрлық құжаттарды көрсетуге болады.
Жеке куәлікке қайта суретке түсу керек пе?
Құжат қайта дайындалатындықтан, ХҚКО-да жаңа фотосурет түсіріліп, азаматтың қолтаңба үлгісі алынады.
Мемлекеттік бажды қайда төлеуге болады?
Мемлекеттік бажды банк қосымшасы, төлем терминалы немесе ХҚКО-дағы қолжетімді төлем сервисі арқылы төлеуге болады. Төлем жасамас бұрын реквизиттердің дұрыс көрсетілгенін тексеру қажет.