Қазақстан мен Қытай деректер экономикасындағы ынтымақтастықты кеңейтіп, бірлескен бастаманы іске қосты. Жоба 30–31 қазанда Шанхайда өткен Global Data Ecosystem Conference 2026 конференциясында таныстырылды, деп хабарлайды Arasha.kz.
Қазақстанның Astana Data Exchange (ADX) және Қытайдың Shanghai Data Exchange (SDE) деректер биржалары алғашқы ортақ деректер өнімдерін екі платформаға қатар орналастыруға кірісті. Бұл дерек жеткізушілерге өз өнімдерін екі елдің нарығына ұсынуға мүмкіндік береді.
Бастамаға салалық қауымдастықтар, мемлекеттік кәсіпорындар, сондай-ақ қаржы және ақпараттық технологиялар саласындағы жеке компаниялар қосылған. Олар деректер нарығын дамыту, цифрлық экономиканы зерттеу және “ақылды қала” жобалары бойынша бірлесіп жұмыс істеуді көздеп отыр.
Әріптестік екі биржа арасында 2025 жылы жасалған стратегиялық ынтымақтастық туралы келісімге негізделген. ADX ұйымдарға деректер өнімдерін орналастыруға, іздеуге және алмасуға көмектеседі. Ол Қазақстанның Цифрлық кодексіне сәйкес ұлттық тізілімге енгізілген платформалардың бірі саналады. Ал SDE 2026 жылы Қытайдың ұлттық жүйесі аясында деректерге құқықтарды тіркеуге уәкілетті үш мекеменің қатарына енген.
Қазір KoDATA компаниясын қоса алғанда, 11 халықаралық жеткізуші ADX алаңына өз өнімдерін шығаруға дайындалып жатыр. Олар бизнес, қаржы, жүк тасымалы мен логистика, ғылыми зерттеулер және жасанды интеллект бағыттарын қамтиды. Қазақстандық компаниялар да осы әріптестік арқылы Қытай нарығына қызмет ұсына алады. Соның бірі — жеке тұлғаны анықтауға мүмкіндік бермейтін, жинақталған деректер негізінде нарыққа талдау жасау.
Ұсынылған мәліметке сәйкес, Қазақстанда мемлекеттік қызметтердің 90 пайыздан астамы онлайн көрсетіледі. 2025 жылы жеке тұлғалардың төлемдері мен аударымдарының 98,3 пайызы қолма-қол ақшасыз жасалған. Digital Qazaqstan стратегиясы жасанды интеллект пен деректер саласын дамытудың 2029 жылға дейінгі басымдықтарын белгілейді. Ал 2026 жылғы шілдеде күшіне енген Цифрлық кодекс ұйымдарға тіркелген платформалар арқылы деректер өнімдерін алмасуға мүмкіндік береді.
Қытай деректерді 2019 жылы өндіріс факторы ретінде танып, содан бері деректер биржаларының желісін және оларға құқықтарды тіркеудің ұлттық жүйесін қалыптастырған.
Қауіпсіз деректер алмасу екі ел арасындағы сауда рәсімдерін де жеңілдетуі мүмкін. Тексерілген мәліметтерді бөлісу шекарадағы тексерулер мен кедендік ресімдеуді жеделдетуге ықпал етеді. Мәтінде келтірілген дерек бойынша, Қазақстан мен Қытай арасындағы тауар айналымы 2025 жылы 48,7 млрд долларға жеткен. Екі ел бұл көрсеткішті 100 млрд долларға жеткізуді көздеп отыр.