Соңғы күндері Бейжің халықаралық саясаттың басты алаңдарының біріне айналды. Қытай төрағасы Си Цзиньпин қысқа уақыт ішінде алдымен АҚШ президенті Дональд Трампты, кейін Ресей президенті Владимир Путинді қабылдады. Сарапшылар бұл кездесулерді Қытайдың әлемдік саясаттағы рөлі артып келе жатқанын көрсететін маңызды белгі ретінде бағалап отыр, деп хабарлайды Arasha.kz.
АҚШ президенті Дональд Трамптың Қытайға сапары негізінен экономика, сауда, технологиялық бәсеке, Тайвань мәселесі және Таяу Шығыстағы жағдай сияқты күрделі тақырыптарға арналды. Кездесу сырттай жылы жағдайда өткендей көрінгенімен, сарапшылар тараптар арасында ірі әрі нақты келісімдерге қол жеткізілмегенін айтады. Әсіресе Тайваньға қатысты ұстаным, тарифтер және технологиялық шектеулер бойынша қайшылықтар сақталған.
Трамп үшін бұл сапар Қытаймен қарым-қатынасты тым шиеленістірмей ұстаудың бір амалы болғаны байқалады. Себебі Вашингтон мен Бейжің арасындағы бәсеке күшейгенімен, екі елдің экономикасы әлі де бір-бірімен тығыз байланысты. Ал Қытай үшін АҚШ президентін қабылдау өзінің халықаралық салмағын көрсетуге мүмкіндік берді. Бейжің бұл арқылы әлемге АҚШ-тың өзі Қытаймен санасуға мәжбүр екенін аңғартқандай болды.
Трамптың сапарынан кейін көп ұзамай Қытайға Владимир Путин барды. Бұл оның Бейжіңге жасаған кезекті сапары болды. Қытай тарапы Ресей президентін ерекше құрметпен қарсы алып, екі ел арасындағы байланысты «стратегиялық серіктестіктің жаңа кезеңі» ретінде сипаттады. Путин де Мәскеу мен Бейжің қарым-қатынасы бұрын-соңды болмаған жоғары деңгейге жеткенін айтты.
Алайда халықаралық сарапшылар Ресей мен Қытай арасындағы тепе-теңдік бұрынғыдай емес екенін алға тартады. Украинадағы соғыс пен Батыс санкцияларынан кейін Ресейдің Қытайға тәуелділігі айтарлықтай күшейген. Қазір Мәскеу үшін Бейжің негізгі экономикалық серіктеске, тауар мен технология жеткізушіге және халықаралық қысым жағдайындағы маңызды саяси тірекке айналды.
Сарапшылардың пікірінше, бұл кездесуде Қытай өзін әлдеқайда сенімді позицияда көрсетті. Ресей бұрын Қытаймен тең дәрежедегі серіктес екенін көрсетуге тырысса, қазіргі жағдайда Мәскеуге Бейжіңнің қолдауы көбірек қажет екені байқалады.
Трамп пен Путиннің Қытайға араға аз уақыт салып баруы кездейсоқ оқиға емес деген пікір басым. Бейжің бір жағынан АҚШ-пен диалог жүргізуге дайын екенін көрсетті, екінші жағынан Ресеймен стратегиялық байланысын сақтап отырғанын аңғартты. Осылайша Қытай өзін Батыс пен Ресей арасындағы жай бақылаушы емес, әлемдік саясаттағы дербес әрі ықпалды ойыншы ретінде танытуға тырысып отыр.
Бұл кездесулер әлемдегі күш тепе-теңдігінің өзгеріп жатқанын да көрсетеді. АҚШ пен Қытай арасындағы бәсеке күшейіп келеді, ал Ресей Украинадағы соғыстан кейін бұрынғы ықпалын сақтауда қиындыққа тап болды. Осындай жағдайда Қытай екі ірі державамен де байланысын үзбей, өз мүддесін алға шығаруға ұмтылуда.
Сарапшылардың пайымдауынша, қос сапардың басты саяси мәні де осында. Бүгінгі халықаралық саясатта Қытайды айналып өту мүмкін емес. Бейжің енді тек экономикалық алып қана емес, жаһандық дипломатияның маңызды орталықтарының біріне айналып келеді.
