2026 жыл да Қазақстанда әйелдерге қатысты тұрмыстық зорлық-зомбылықтың қаншалықты ауыр мәселе екенін көрсетті. Жыл басынан бері күйеуі, бұрынғы күйеуі немесе бірге тұрған ер адамның қолынан әйелдер қаза болған бірнеше оқиға қоғамда резонанс тудырды, деп хабарлайды Arasha.kz.
Бұл тізім – ашық дереккөздерден расталған істердің хронологиясы. Оқиғалардың бір бөлігі бойынша сот үкімі әлі шыққан жоқ, сондықтан күдіктілерге қатысты «өлтірді» емес, «өлтірді деген күдікке ілінді» деген тұжырым қолданылды.
11 қаңтар – Шымкент. Нұрай Серікбай
21 жастағы Нұрай Серікбай Шымкентте бұрын араласқан жігітінің қолынан қаза тапты. Тергеу мәліметінше, Шерхан Аймахан есімді ер адам қызды аңдып жүрген. Нұрай бұған дейін құқық қорғау органдарына арызданғаны да хабарланды.
11 қаңтарда қыз көшеде пышақ жарақатынан көз жұмды. Кейін күдікті ұсталды. Іс бойынша сот-психиатриялық сараптамалар жүргізіліп, тергеу бірнеше айға созылды.
Нұрайдың өлімі қоғамда үлкен резонанс туғызып, полицияның әрекетіне қатысты да сұрақтар көтерілді. Кейін бірнеше полиция қызметкері қызметінен босатылды.
14 қаңтар – Алматы облысы, Талғар ауданы
Рысқұлов ауылында 45 жастағы ер адам отбасылық жанжал кезінде әйеліне пышақ жарақатын салды деген күдікке ілінді.
Полиция мәліметінше, ер адам әйелді екі жерінен пышақтаған. Әйел бірнеше сағаттан кейін алған жарақатынан қайтыс болған. Күдікті ұсталып, уақытша ұстау изоляторына қамалды.
29 қаңтар – Жаңаөзен
Маңғыстау облысының Жаңаөзен қаласында 44 жастағы әйел тұрмыстық жанжал кезінде пышақ жарақатынан қаза тапты.
Полиция әйелдің күйеуін күдікті ретінде ұстаған. Оған адам өлтіру бабы бойынша қылмыстық іс қозғалды. Ашық дереккөздерде ерлі-зайыптының жеті баласы болғаны жазылды.
Ақпан – Атырау облысы
Атырау облысында 73 жастағы әйелдің мәйіті көлікжайдан табылып, оның азаматтық күйеуі күдікке ілінді. Бұл оқиға бойынша полиция ер адамды ұстағаны туралы ақпарат 20 ақпанда жарияланды.
16 наурыз – Атырау
58 жастағы әйел тұрмыстық жанжал кезінде қаза тапты. Полиция оның өліміне 62 жастағы күйеуі күдікті екенін хабарлады.
Оқиға 16 наурыз күні шамамен сағат 03:30-да болған. Аталған дерек бойынша «Адам өлтіру» бабы негізінде қылмыстық іс қозғалды.
Наурыз – Қостанай
Қостанайда 47 жастағы ер адам бұрынғы әйелін аңшылық мылтықпен атып өлтірді.
Сот материалдарына сәйкес, ер адам бұрынғы әйелінің басы мен кеуде тұсына екі рет оқ атқан. Әйел алған жарақатынан оқиға орнында көз жұмған. Кейін ер адам полицияға өзі барып, кінәсін мойындаған.
Наурыз – Павлодар облысы
Павлодар облысында ер адам ажырасқысы келмеген әйелін өзенге батырып өлтіргені үшін сотталды.
Тергеу мен сот нұсқасына сәйкес, ер адам әйелін қайықпен өзенге алып барып, суға құлатып, шашынан тартып су астында ұстаған. Әйел оқиға орнында қаза тапқан.
Кейін сот ер адамды кінәлі деп таныды. Істің бір нұсқасында қылмысқа ерлі-зайыптылар арасындағы мүлік мәселесі себеп болғаны айтылды.
9 сәуір – Ұлытау облысы
42 жастағы төрт баланың анасы Айгерім бірге тұрған 33 жастағы ер адамның қолынан қаза тапты.
Туыстарының айтуынша, әйел ер адаммен қарым-қатынасын тоқтатқысы келген. Алайда ол әйел жұмыс істейтін дүкенге келіп, оған пышақпен шабуыл жасаған.
Марқұмға шамамен 20 рет пышақ жарақаты салынған. Әйелдің артында төрт баласы қалды. Күдікті кейін өзіне де қол жұмсамақ болған, бірақ тірі қалған. Іс аса қатыгездікпен адам өлтіру бабы бойынша тергелді.
17 сәуір - Абай облысы, Семей
Семейде ер адам бұрынғы әйелін қызғаныштан ұрып өлтірді.
Сот мәліметіне сәйкес, мас күйіндегі ер адам бұрынғы әйеліне ағаш таяқпен бірнеше рет соққы жасаған. Әйел оқиға орнында көз жұмды.
Тамызда сот ер адамды 12 жылға бас бостандығынан айырды. Марқұмның артында екі кәмелетке толмаған баласы қалған.
16 мамыр – Алматы облысы, Балқаш ауданы
Алматы облысында 38 жастағы әйелді күйеуі мінген көлік қағып кеткен. Марқұм оқиға орнында көз жұмды.
Полиция әйелді көлікпен қағып өлтірді деген күдікпен 37 жастағы ер адамды ұстағанын хабарлады. Бірқатар БАҚ-та оның полиция қызметкері, Балқаш аудандық полиция бөлімінің басшы орынбасары болғаны жазылды. Оқиға бойынша қылмыстық іс қозғалып, ер адам қамауға алынған.
22 шілде – Атырау облысы
Атырау облысында 42 жастағы әйел азаматтық некедегі ер адамның қолынан қаза тапты.
Полиция мәліметінше, 37 жастағы ер адам тұрмыстық жанжал кезінде әйелге пышақ жарақатын салған. Әйел қайтыс болды, ал күдікті ұсталып, қамауға алынды.
Қайғылы жағдай кезінде олардың үш жастағы қызы үйде болған.
21 шілде – Қызылорда облысы
Шиелі ауданындағы ауылдардың бірінде 21 жастағы әйелдің денесі өз үйінен табылды.
Полиция мәліметінше, әйелді күйеуі ұрып өлтірді деген күдік бар. Ер адам оқиға орнынан қашып кеткенімен, кейін ұсталып, қамауға алынған. Қылмыстық іс қозғалып, сараптамалар тағайындалды.
Тамыз - Абай облысы
Тамыз айының соңында Абай облысында 20 жастағы Ділназ Жұмағұлованың өлімі қоғамға белгілі болды.
Полиция қызды өлтірді деген күдікпен оның бұрынғы жігітін ұстады. Марқұмның әкесі қызының денесінде көптеген пышақ жарақаты болғанын айтқан. Іс бойынша тергеу жүргізіліп жатыр.
Бір жылдағы оқиғалар нені көрсетеді?
Бұл тізімге қарасақ, әйелдерге қауіп тек ресми некедегі күйеулерден емес, бұрынғы күйеу, бірге тұратын ер адам және бұрынғы жігіт тарапынан да төнген.
Кей істерде қызғаныш, кейбірінде ажырасу немесе қарым-қатынасты тоқтату, тағы бірінде тұрмыстық жанжал себеп ретінде аталады. Бірнеше жағдайда әйелдер ер адамнан бұрын да қысым көргені немесе одан кетуге әрекет жасағаны айтылған.
Мәселен, Нұрай Серікбайдың жағдайында марқұмның бұрын құқық қорғау органдарына арызданғаны туралы дерек бар. Ал Ұлытауда қаза тапқан Айгерімнің туыстары оның бірге тұрған ер адаммен қарым-қатынасын тоқтатқысы келгенін айтқан.
ІІМ Әкімшілік полиция комитетінің дерегін келтірген Kursiv материалына сәйкес, тұрмыстық зорлық-зомбылыққа қарсы заң күшейтілгеннен кейінгі екі жылда Қазақстанда 150 әйел күйеуі немесе бірге тұратын ер адамның қолынан қаза тапқан. Бұл көрсеткіш мәселенің жекелеген отбасылардың ішкі мәселесі емес, қоғамдағы жүйелі қауіп екенін көрсетеді.
