Джеки Чан: өмірбаяны, жасы, отбасы және үздік фильмдері

Бүгін, 15:30 15:30 Ахмет Қанатұлы

Джеки Чан – жекпе-жек өнерін әзілмен ұштастырып, әлемдік киноиндустрияда өзіндік қолтаңбасын қалыптастырған актер, режиссер, каскадер және продюсер. Қауіпті трюктерді өзі орындауымен танылған өнер иесі Азия киносының ғана емес, Голливудтың да ең танымал жұлдыздарының біріне айналды, деп хабарлайды Arasha.kz.

Джеки Чанның өмірбаяны көрермендерді ерекше қызықтырады. Ол қарапайым отбасында дүниеге келіп, бала кезінен ауыр жаттығулардан өткен. Кейін табандылығы мен еңбегінің арқасында әлемдегі ең танымал экшн актерлерінің қатарына қосылды.

Джеки Чан кім?

Джеки Чан – қытайлық актер, режиссер, продюсер, сценарист, әнші, каскадер және жекпе-жек шебері. Оның фильмдеріндегі басты ерекшелік – шынайы төбелес көріністері, акробатикалық қимылдар, қауіпті трюктер және жеңіл юмор.

Актер дәстүрлі экшн фильмдеріндегі қатал әрі жеңілмейтін кейіпкер бейнесін өзгертті. Оның кейіпкерлері жиі сүрінеді, жарақат алады, қорқады, бірақ қиындыққа қарамастан күресін жалғастырады. Бұл ерекшелік Джеки Чанды қарапайым көрерменге жақын етті.

Джеки Чан неше жаста?

Джеки Чан 1954 жылғы 7 сәуірде Гонконгта дүниеге келген. Оның туған кездегі шын аты – Чан Конг-санг. Бұл есім шамамен «Гонконгта туған» деген мағынаны білдіреді.

2026 жылы Джеки Чан 72 жасқа толды. Соған қарамастан ол кино саласындағы жұмысын жалғастырып, жаңа жобаларға қатысып келеді.

Джеки Чанның балалық шағы

Джеки Чанның отбасы ауқатты болмаған. Ата-анасы оның дүниеге келуіне байланысты дәрігер ақысын төлеу үшін қарыз алуға мәжбүр болғаны айтылады.

Жеті жасында болашақ актер Қытай драма академиясына оқуға жіберілді. Ол бұл мектепте он жыл бойы Бейжің операсы, акробатика, актерлік шеберлік, ән айту және жекпе-жек өнерін меңгерді.

Академиядағы тәртіп өте қатал болған. Балалар таңертеңнен кешке дейін дене жаттығуларын орындап, күрделі акробатикалық қимылдарды қайталаған. Кейін дәл осы дайындық Джеки Чанның кинодағы ерекше стилінің қалыптасуына негіз болды.

Киноға алғаш келуі

Джеки Чан киноға бала кезінде түсе бастады. Алғашқы жылдары ол шағын рөлдерде ойнап, көпшілік көріністерге және каскадерлік жұмыстарға қатысты.

1970 жылдары кинопродюсерлер оны Брюс Лидің орнын басатын жаңа жекпе-жек жұлдызы ретінде танытуға тырысты. Алайда Джеки Чан басқа актерге ұқсағысы келмеді. Ол төбелес көріністеріне әзіл, акробатика және күнделікті тұрмыста кездесетін заттарды қосуды қолға алды.

Оның шығармашылық жолындағы үлкен бетбұрыс 1978 жылы шыққан «Snake in the Eagle’s Shadow» және «Drunken Master» фильмдерінен кейін болды. Осы туындылар актердің комедия мен кунг-фуды біріктіретін ерекше стилін қалыптастырды.

Джеки Чанды әлемге танытқан фильмдер

1980 жылдары Джеки Чан Гонконг киносының ең табысты актерлерінің біріне айналды. Ол басты рөлді сомдап қана қоймай, фильмдерді өзі режиссер ретінде түсіріп, төбелес көріністерін қойды.

«Project A» фильмінде актер теңіз қарақшыларымен күресетін батырдың рөлін сомдады. Бұл картинадағы биік мұнарадан құлау көрінісі оның ең қауіпті трюктерінің бірі ретінде есте қалды.

1985 жылы жарық көрген «Police Story» фильмі Джеки Чанның шығармашылығындағы маңызды туындыға айналды. Картинада ол қылмыстық топпен күресетін полиция қызметкерін ойнады. Фильмдегі көлік қуу, әйнектен секіру және сауда орталығындағы төбелес көріністері экшн жанрына үлкен ықпал етті.

Оның танымал Гонконг фильмдерінің қатарына «Armour of God», «Dragons Forever», «Drunken Master II» және «Who Am I?» туындылары да кіреді.

Джеки Чанның Голливудтағы жетістігі

Джеки Чан АҚШ кинонарығына бірнеше рет шығуға талпынды. Алғашқы жобалары күткен нәтижеге жете қоймаған соң, актер Гонконгқа оралып, жергілікті фильмдерде жұмысын жалғастырды.

Оның Голливудтағы танымалдығы «Rumble in the Bronx» фильмінен кейін арта түсті. Картина АҚШ көрерменінің назарын аударып, Джеки Чанға ірі халықаралық жобаларға жол ашты.

1998 жылы жарық көрген «Rush Hour» фильмі оны әлемдік деңгейдегі жұлдызға айналдырды. Джеки Чан мен америкалық комик Крис Такер сомдаған кейіпкерлер көрерменнің көңілінен шығып, кейін фильмнің бірнеше жалғасы түсірілді.

Джеки Чанның үздік фильмдері

Актердің шығармашылығымен танысқысы келетін көрермендерге мына фильмдерді көруге болады:

«Drunken Master» – 1978 жыл;
«Project A» – 1983 жыл;
«Police Story» – 1985 жыл;
«Armour of God» – 1986 жыл;
«Drunken Master II» – 1994 жыл;
«Rumble in the Bronx» – 1995 жыл;
«Rush Hour» – 1998 жыл;
«Who Am I?» – 1998 жыл;
«Shanghai Noon» – 2000 жыл;
«The Karate Kid» – 2010 жыл;
«Chinese Zodiac» – 2012 жыл;
«The Foreigner» – 2017 жыл;
«Karate Kid: Legends» – 2025 жыл.

«Karate Kid: Legends» фильмінде Джеки Чан 2010 жылғы картинадағы Хан ұстаздың рөліне қайта оралды. Ол жаңа шәкіртті Ральф Маччио сомдаған Дэниел ЛаРуссомен бірге жаттықтырады.

Джеки Чан трюктерді өзі орындай ма?

Джеки Чанның танымалдығына әсер еткен басты ерекшеліктердің бірі – қауіпті трюктерді мүмкіндігінше өзі орындауы. Оның фильмдерінде биік ғимараттан секіру, қозғалып келе жатқан көлікке жармасу, әйнекті бұзып өту және күрделі акробатикалық жаттығулар жиі кездеседі.

Осындай түсірілімдер кезінде актер бірнеше рет ауыр жарақат алған. Соған қарамастан, ол шынайы экшн көріністерін түсіруге деген ұстанымынан ұзақ уақыт бас тартпады. Кейбір фильмдердің соңында сәтсіз шыққан кадрлар мен актердің жарақат алған сәттері көрсетіледі.

2025 жылы Джеки Чан егде жасына қарамастан кейбір трюктерді әлі де өзі орындайтынын айтқан.

Джеки Чанның отбасы

Джеки Чан Тайвань актрисасы Джоан Линмен отбасын құрған. Ерлі-зайыптының Джейси Чан есімді ұлы бар. Джейси де кино және музыка саласында еңбек етті.

Джеки Чан жеке өмірі туралы жиі ашық айта бермейді. Алайда ол естелік кітабында мансапқа тым көп уақыт бөліп, отбасы алдындағы кейбір міндеттерін дұрыс орындай алмағанын мойындаған.

Джеки Чанның «Оскар» марапаты

2016 жылы Джеки Чан әлемдік кино өнеріне қосқан үлесі үшін Америка киноакадемиясының құрметті «Оскар» сыйлығына ие болды.

Бұл марапат актердің бірнеше онжылдыққа созылған шығармашылық жолына, каскадерлік өнеріне және экшн жанрын дамытуға қосқан үлесіне берілді. Академия оны энергиясы, әзіл-қалжыңы және теңдессіз физикалық шеберлігі арқылы миллиондаған көрерменді баураған халықаралық кино жұлдызы ретінде бағалады.

2025 жылы актерге Локарно кинофестивалінің кино өнеріндегі көпжылдық еңбегі үшін берілетін Pardo alla Carriera сыйлығы табысталды.

Қайырымдылық қызметі

Джеки Чан кино саласынан бөлек, қайырымдылық жұмыстарымен де айналысады. Ол 1988 жылы жеке қайырымдылық қорын құрды. Қор білім беру, өнер саласындағы жастарды қолдау және қиын жағдайға тап болған адамдарға көмек көрсету бағытында жұмыс істейді.

2004 жылы Джеки Чан UNICEF ұйымының ізгі ниет елшісі болып тағайындалды. Ол балаларды қорғау, кедейлікпен күресу, адам саудасының алдын алу және минадан зардап шеккендерге қолдау көрсетуге арналған жобаларға қатысты.

Джеки Чан туралы қызықты деректер

Джеки Чан актер және каскадер ғана емес, әнші ретінде де танылған. Ол бірқатар фильмінің музыкалық композицияларын өзі орындаған.

Өнер иесі актерлікпен қатар режиссер, сценарист, продюсер және төбелес көріністерінің қоюшысы қызметін атқарды. Оның фильмдері Шығыс пен Батыс киносының ерекшеліктерін біріктіріп, жекпе-жек жанрының дамуына ықпал етті.

Джеки Чанның шығармашылық жолы алпыс жылдан аса уақытты қамтиды. Ол қауіпті трюктері, юморы және көрерменге түсінікті кейіпкерлері арқылы әлемдік кинода қайталанбас қолтаңбасын қалыптастырды.