2026 жылы Қазақстанның ипотека нарығында «әділдік» және «ашықтық» принциптеріне негізделген жаңа ережелер күшіне енеді, деп хабарлайды Arasha.kz.
Fingramota.kz сарапшылары негізгі өзгерістерді атап өтті:
1. Сыйақы мөлшерлемесінің жаңа шегі (ГЭСВ)
Ипотека бойынша жылдық тиімді сыйақы мөлшерлемесінің (ГЭСВ) жоғарғы шегі 25%-дан 20%-ға дейін төмендетілмек.
Бұл шектеуді енгізу 2026 жылдың шілдесіне дейін шегерілді.
Қазіргі базалық мөлшерлеме (18%) жағдайында банктерге 20%-бен несие беру тиімсіз. Шілде айына дейінгі мерзім банк секторының тұрақтылығы мен халыққа қолжетімділік арасындағы тепе-теңдікті сақтауға мүмкіндік береді.
2. Мөлшерлемені есептеудің жаңа әдісі
Енді ипотека пайызы әр адам үшін жеке сипатта, тәуекелдерге негізделіп есептеледі:
Мерзімі: Несие мерзімі неғұрлым ұзақ болса, банк тәуекелі жоғарылап, пайыз да өсе түседі.
LTV (Loan-to-Value) принципі: Бұл — несие сомасының үй құнына қатысы.
Бастапқы жарна: Бастапқы жарна неғұрлым көп болса (мысалы, 40% және жоғары), банктің пайыздық мөлшерлемесі соғұрлым төмен болады. Бұл қазақстандықтарды ақша жинау мәдениетіне ынталандыру үшін жасалған.
3. Мемлекеттік қолдау бағдарламалары
2026 жылы жеңілдетілген ипотекалар жалғаса береді:
«7-20-25» бағдарламасы: Басты бағыт болып қала береді. Астана мен Алматы қалалары үшін сатып алынатын үйдің ең жоғары бағасы 30 млн теңгеге дейін өсті.
«Наурыз» және «Наурыз Жұмысшы»: 2025 жылдың соңында басталған бұл бағдарламалардың тиімділігі жоғары:
Әлеуметтік санаттар үшін — 7%;
Басқалар үшін — 9%.
2026 жылдан бастап ипотека алу үшін жинақталған бастапқы жарнаның көп болуы шешуші рөл атқарады. Бұл тек несиені мақұлдауға ғана емес, оның жылдық пайызын төмендетуге де тікелей әсер етеді.
