2027 жылдың 1 қаңтарынан бастап Қазақстанда тұрғын үй ипотекалық несиелері бойынша жылдық тиімді сыйақы мөлшерлемесінің (ЖТСӘ) шекті көлемі кепілге қойылатын мүлік құны мен қарыз сомасының арақатынасына байланысты белгіленетін болады. Ал қазіргі қолданыстағы 25%-дық шекті мөлшерлеме жыл соңына дейін өзгеріссіз қалады.
Жаңа ережелердің егжей-тегжейі
Жаңа тәртіпке сәйкес, ипотекалық несиелеудегі шекті мөлшерлеме келесідей сараланады:
Егер қарыз алушының енгізген кепіл (бастапқы жарна) көлемі ипотеканың жалпы құнының 30%-ын немесе одан көп бөлігін құраса, онда мұндай несие бойынша шекті мөлшерлеме 20% деңгейінде белгіленеді.
Басқа жағдайларда, яғни бастапқы жарна 30%-дан аз болса, шекті мөлшерлеме 25% күйінде қалады.
Айта кету керек, бұған дейін ҚР Ұлттық банкі мен Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігінің (ҚНРДА) бірлескен қаулысында ипотека бойынша шекті мөлшерлеме 2026 жылдың 1 шілдесінен бастап бірден 20%-ға дейін төмендетіледі деп хабарланған болатын. Алайда, бұл норма кейінге шегеріліп, ағымдағы 25%-дық мөлшерлеме 2026 жылдың соңына дейін сақталатын болды.
Тәуекелге бағытталған тәсіл
ҚНРДА төрайымы Мәдина Әбілқасымова бұған дейін берген сұхбатында бұл қадамның несиелік тәуекелдерді азайтуға бағытталғанын түсіндірді. Оның айтуынша, қарыз алушы 30% немесе одан да көп көлемде бастапқы жарна құйған кезде, банктің тәуекелі төмендейді, тиісінше банк төменірек мөлшерлеме ұсына алады. Ал жарна көлемі төмен болса, шекті деңгей бұрынғыша 25% деңгейінде қала бермек.
