Контентке өту
Жаңалықтар Қоғам Саясат Аймақтар Спорт Мәдениет Әлем Денсаулық Ғылым Тарих Экономика Қаржы
Экономика

Мұнайға тәуелділік азайып келеді: Шетелдік сарапшылар Қазақстан экономикасындағы өзгерісті атады

Мұнайға тәуелділік азайып келеді: Шетелдік сарапшылар Қазақстан экономикасындағы өзгерісті атады
ашық дереккөзден

World Impact Media Organization халықаралық ұйымының Reuters ақпарат агенттігінің сайтында жарияланған аналитикалық есебінде Қазақстан экономикасы неғұрлым тұрақты әрі әртараптандырылған өсім көрсетіп отырғаны айтылды. Сарапшылардың бағалауынша, ел инвестициялық тартымдылығын күшейтіп, экономиканың шикізат факторларына тәуелділігін біртіндеп азайтып келеді, деп хабарлайды Arasha.kz.

Есеп авторлары бұл нәтижелердің әлемдік экономикадағы тұрақсыздық жағдайында ерекше маңызды екенін атап өткен. Қазір жаһандық өсімнің баяулауы, нарықтағы құбылмалылық, сауда бағыттарының өзгеруі және инвестиция үшін бәсекенің күшеюі көптеген елдің дамуына әсер етіп отыр. Осындай күрделі кезеңде Қазақстан, WIMO бағалауынша, салыстырмалы түрде тұрақты даму қарқынын сақтап келеді.

Материалда негізгі экономикалық көрсеткіштер де келтірілген. 2025 жылдың қорытындысы бойынша Қазақстанның жалпы ішкі өнімі 6,5 пайызға өскен. Ал 2026 жылдың алғашқы бес айында ел экономикасы 3,7 пайызға ұлғайған. Нақты сектордағы өсім 4 пайызды, қызмет көрсету саласындағы өсім 3,6 пайызды құрады.

Өсім бірнеше бағытта қатар байқалған. Құрылыс саласы 13,4 пайызға, өңдеу өнеркәсібі 9 пайызға, көлік және қоймалау саласы 8,4 пайызға, сауда 5,6 пайызға артқан.

Сарапшылар инвестиция мәселесіне де ерекше назар аударған. Материалда келтірілген деректерге сәйкес, 2025 жылы Қазақстанға тартылған тікелей шетелдік инвестиция көлемі 20,5 млрд долларға жетіп, бір жыл ішінде 14,4 пайызға өскен. Сонымен қатар инвестициялық ағындардың құрылымы да өзгеріп келеді. Қаржы тек өндіруші секторға ғана емес, экономиканың өзге де бағыттарына салынып жатыр.

Есепте 2025 жылы Қазақстандағы greenfield-инвестициялар көлемі 19 млрд доллар болғаны көрсетілген. Бұл Орталық Азияға тартылған осындай инвестициялардың шамамен 89 пайызына тең.

WIMO сарапшылары бұл көрсеткіштер Қазақстан экономикасында айқын өзгеріс жүріп жатқанын көрсетеді деп санайды. Яғни ел енді тек шикізатқа ғана сүйенбей, инвестиция, өнеркәсіп және заманауи қызмет көрсету салалары арқылы өсім қалыптастырып келеді.

Материалда Қазақстанда жүргізіліп жатқан реформалардың да рөлі атап өтілген. Сарапшылардың пікірінше, бұл өзгерістер инвесторлар үшін болжамды әрі түсінікті орта қалыптастыруға бағытталған. Олардың қатарында 2030 жылға дейінгі жаңартылған Инвестициялық саясат тұжырымдамасы, Инвестициялық штаб механизмі, Ұлттық цифрлық инвестициялық платформа, арнайы экономикалық және индустриялық аймақтар, сондай-ақ ағылшын жалпы құқығы қағидаттарымен жұмыс істейтін «Астана» халықаралық қаржы орталығының мүмкіндіктері бар.

World Impact Media Organization бағалауынша, осы шаралардың жиынтығы инвесторлар үшін тәуекелді азайтып, рәсімдердің ашықтығын арттырады және ұзақ мерзімді инвестицияларға қолайлы жағдай жасайды. Сондай-ақ материалда Қазақстан Сингапур, Катар, Қытай және Сауд Арабиясы сияқты негізгі серіктестермен инвестицияларды өзара қорғау туралы келісімдер желісін кеңейтіп жатқаны айтылған.

Есепте экономиканы әртараптандыру мәселесіне де ерекше екпін берілген. Өңдеу өнеркәсібіне, ауыл шаруашылығына, азық-түлік өндірісіне, энергетикаға, көлік саласына және цифрлық инфрақұрылымға бағытталған инвестициялар жаңа өсім моделінің негізі ретінде қарастырылып отыр.

Атап айтқанда, ауыл шаруашылығына салынған инвестиция көлемінің артуы, азық-түлік өнеркәсібінің дамуы, энергетикалық инфрақұрылымды жаңғырту және жаңартылатын энергия көздері саласындағы жобалардың кеңеюі Қазақстан экономикасының жаңа бағыттарға бет бұрып жатқанын көрсетеді.

Осылайша, халықаралық сарапшылар Қазақстан экономикасында маңызды үрдіс қалыптасып келе жатқанын атап өтті. Ел біртіндеп неғұрлым тұрақты даму моделіне көшіп жатыр. Бұл модельде инвестиция, өнеркәсіп, логистика, агроөнеркәсіп кешені және заманауи сервистер шешуші рөл атқарады.

Мұндай өзгерістер Қазақстанның халықаралық бизнес үшін сенімді, тұрақты әрі болжамды серіктес ретіндегі орнын күшейте түседі.