2025 жылдың қорытындысы бойынша еліміздің демографиялық әлеуеті тағы бір толықты. Бір жыл ішінде 16 805 этникалық қазақ тарихи отанымен табысып, ресми «қандас» мәртебесін иеленді. Осылайша, тәуелсіздік алғаннан бері елге оралған бауырларымыздың жалпы саны 1 млн 164,8 мыңға жетті, деп хабарлайды Arasha.kz Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігіне сілтеме жасап.
Көші-қон географиясы және қандастардың құрамы
Былтыр келген ағайынның басым бөлігі көршілес елдерден қоныс аударған. Статистикалық мәліметтер мынадай:
Өзбекстан: 44,5%
Қытай: 44,1%
Түрікменстан: 4%
Моңғолия: 3%
Ресей: 2,5%
Басқа елдер: 1,9%
Қоныс аударушылардың әлеуметтік-демографиялық көрсеткіштері көңіл қуантады: олардың 57,4%-ы еңбекке қабілетті жастағы азаматтар. Ал балалар мен жасөспірімдер үлесі 34%-ды құраса, зейнеткерлер небәрі 8,6%-ды иеленген. Білім деңгейі бойынша әрбір жетінші қандастың (15%) жоғары білімі бар, ал 27,5%-ы арнаулы орта білім иегерлері.
Солтүстік өңірлерге басымдық
Мемлекет қандастарды еңбек күші тапшы аймақтарға қоныстандыру саясатын белсенді жүргізуде. 2025 жылы бекітілген квотаға сәйкес 2 309 адам Ақмола, Қостанай, Павлодар, Шығыс Қазақстан сияқты стратегиялық маңызы бар өңірлерге орналасты.
Тарихи Отанына оралған ағайынға көрсетілетін көмек түрлері де жаңартылуда:
Біржолғы жәрдемақы: Көшуге субсидия ретінде отбасының әр мүшесіне 70 АЕК (275,2 мың теңге) төленеді.
Жалдау ақысы: Пәтер жалдау мен коммуналдық шығындарды өтеу үшін бір жыл бойы ай сайын 15-тен 30 АЕК-ке дейін қаржы беріледі.
Жұмыспен қамту: Өткен жылы 428 қандас тұрақты жұмысқа орналасты.
Тұрғын үй мәселесін шешу үшін енгізілген «Экономикалық ұтқырлық сертификаты» өз тиімділігін дәлелдеді. Өткен жылы 586 отбасы осы сертификаттың көмегімен баспаналы болды.
Маңызды: 2026 жылдың 1 қаңтарынан бастап бұл сертификаттың көлемі 1 625 АЕК-ке дейін ұлғайтылды. Бұл – қандастардың өз үйін сатып алуына немесе салуына берілетін айтарлықтай қолдау.
